Stanisław Kubiak urodził się 13 grudnia 1925 roku w Dobieszczyźnie pod Jarocinem w rodzinie robotniczej, co mogło wpłynąć później na jego zainteresowania naukowe ruchem robotniczym[1]. Po ukończeniu studiów na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Poznańskiego został zatrudniony w 1951 jako asystent. W roku 1958 obronił doktorat, którego tytułu niestety nie udało się odnaleźć.
W tym samym roku został powołany na stanowisko dyrektora Biblioteki Głównej UAM, gdzie miał pozostać przez kolejne 22 lata. Pełniąc tę funkcję, habilitował się w 1963. W latach 1962-1979 (lub jak twierdzi inny autor, 1966-77)[2] był także kierownikiem Zakładu Historii Polski Ludowej na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UAM. Od 1967 kierował Międzydzialowym Studium Bibliotekoznawsstwa., a wkrótce Podyplomowym Studium Bibliotekoznawstwa[3]. Jego zainteresowania zaowocowały pracami na temat ruchu socjalistycznego i walki o niepodległość w Wielkopolsce, takimi jak Ruch socjalistyczny w Poznańskiem 1872-1890, wyd. Poznań 1961, jak również dotyczącymi Powstania wielkopolskiego 1918, Niemcy a Wielkopolska 1918 – 1919, wyd. Poznań 1969. Zajmował się też historią jego własnej Biblioteki, publikując Biblioteka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 1919-1966. Poznań 1967. W: Prace Biblioteki Uniwersyteckiej, 6..
Zajmując się poważnie bibliotekoznawstwem, założył czasopismo „Zeszyty Naukowe UAM – Biblioteka Głowna”, później znane jako „Biblioteka”, w którym wiele publikował na tematy bibliotekoznawcze. Ukazało się 9 numerów czasopisma do 1970. „Bibliotekę” reaktywowano w 1997 roku, dzięki dr. hab. Arturowi Jazdonowi, dyrektorowi Biblioteki Uniwersyteckiej od 1992[4].
W 1972 został dyrektorem nowo powstałego Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej UAM – uwzględnienie terminu Informacja Naukowa było na owe czasy pionierskie. Instytucja ta stała się trzeci, w Polsce ośrodkiem badań bibliotekoznawczych (po Łodzi i Wrocławiu).
Należąc do SBP (Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich) (założonego w 1917 jako Związek Bibliotekarzy Polskich) pełnił funkcję przewodniczącego Zarządu Oddziału w Poznaniu. Był członkiem PZPR.
Z czasem, narastająca w Polsce atmosfera przemian społeczno-politycznych doprowadzająca do powstania ruchu „NSZZ Solidarność” wywołała akcję sprzeciwu pracowników Biblioteki wobec metod pracy Dyrektora, postrzeganych jako autorytarne. Oskarżany o wiele cech typowych dla politycznych liderów PRL w tym nadmierne faworyzowanie przynależności pracowników do PZPR a także, także krytykowany za utrzymanie tzw. Zbiorów Zabezpieczonych czyli braku dostępu Czytelników do książek wydawanych na emigracji i ogólnie uznawanych za „niebezpieczne”, ustąpił na skutek strajku bibliotekarzy w listopadzie 1980. Burzliwą atmosferę tamtych czasów oraz jej wrażenia ukazują pamiętniki działaczki Solidarności, Eugenii R. Dabertowej[5]. Eugenia R. Dabertowa była wieloletnią pracowniczką Oddziału Informacji Naukowej, współpracującą z Instytutem Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej, podczas strajku była kierownikiem Oddziału Bibliotek Zakładowych[6].
Po zakończeniu pracy w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu, Stanisław Kubiak w 1983 podjął kolejną, w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Bydgoszczy. Jego działania na Wydziale Humanistycznym WSP w Bydgoszczy zaowocowały powstaniem Katedry Historii i Wiedzy o Społeczeństwie, przy której reaktywowano kierunek “Bibliotekoznawstwo z informacją naukową”, a następnie uruchomiono nowy kierunek – „Nauki społeczne”[7]. Działał też w Towarzystwie Wiedzy Powszechnej, w Wielkopolskim Towarzystwie. Kulturalnym oraz w Towarzystwie Przyjaciół Ziemi Jarocińskiej. Za zasługi dla bibliotekarstwa i bibliotekoznawstwa wyróżniony został nagrodą im. H. Radlińskiej[8].
Zmarł w 1990 roku, pochowany został w Poznaniu, na Cmentarzu Junikowskim.
[1] Osięgłowski, J.: Stanisław Kubiak, 1925-1990, w: Słownik Bibliotekarzy Polskich, s.87
[2] Konieczny, J.: Nad grobem Profesora dra hab. Stanisława Kubiaka, w: „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy. Studia Historyczne” z. 3, Bydgoszcz 1993, s. 9-10; s. 10.
[3] Osięgłowski, J.: Kubiak Stanisław, (13 X II 1925 Dobieszczyzna k. Jarocina – 11 V I 1990 Bydgoszcz) , w: Słownik Pracowników Książki Polskiej, Suplement 4, Warszawa 2016., s. 134..
[4] Chachlikowska, A.: Biblioteka. Rocznik – znaczenie czasopisma. w: Forum Bibl. Med. 2015 R. 8 nr 1 (15): , s.214
[5] Dabertowa E.R., Osobowym przez czas, Poznań; E.R. Dabertowa, 2010, s. 225-234; 242-250
[6] Jazdon, A.: Eugenia Dabertowa (1934–2023), w: Biblioteka 2023, Nr 27 (36), s. 391-394
[7] Konieczny, J.: Nad grobem Profesora dra hab. Stanisława Kubiaka, w: „Zeszyty N aukow e Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Bydgoszczy. Studia Historyczne ” z. 3, Bydgoszcz 1993, s. 9-10;s. 10.
[8] Osięglowski, J.: op.cit. [2016], s. 135.